منتشر شده در : 1405/08/27
باز دید ها:20
نشست علمی «بررسی عقد مرابحه در نظام بانکداری اسلامی افغانستان؛ با تأکید بر مقررات بانکی و نقش هیئت شرعی» در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان
✳️برگزاری نشست علمی «بررسی عقد مرابحه در نظام بانکداری اسلامی افغانستان؛ با تأکید بر مقررات بانکی و نقش هیئت شرعی» در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان
📃نشست علمی با عنوان «بررسی عقد مرابحه در نظام بانکداری اسلامی افغانستان؛ با تأکید بر مقررات بانکی و نقش هیئت شرعی» روز سه شنبه تاریخ 1405/8/26 در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان با حضور اساتید و دانشجویان برگزار گردید.
در این نشست علمی آقایان حسین فیاض، عبدالمصور هاشمی و سیدهادی موسوی کارشناسان و آقای عیدمحمد انصاری دبیرعلمی بودند.
نشست با تلاوت قرآن کریم آغاز شد و سپس در بخش نخست نشست، استاد حسین فیاض به بررسی مفهوم، ماهیت و مبانی فقهی عقد مرابحه پرداخت. وی با اشاره به جایگاه این قرارداد در فقه معاملات اسلامی بیان کرد که مرابحه از جمله عقود مشروع تجاری است که در آن فروشنده، بهای تمامشده کالا و میزان سود مورد توافق را بهصورت شفاف برای خریدار مشخص میسازد. وی تأکید کرد که تحقق صحیح این عقد مستلزم رعایت شرایط اساسی معامله، از جمله مالکیت فروشنده بر کالا، مشخص بودن قیمت اصلی، تعیین میزان سود و رضایت آگاهانه طرفین است.
وی در ادامه، با اشاره به اهمیت رعایت موازین شرعی در اجرای قراردادهای بانکی، خاطرنشان کرد که مرابحه بانکی نباید صرفاً به یک قرارداد صوری برای دریافت سود تبدیل شود؛ بلکه بانک باید مطابق اصول شرعی، مراحل خرید، تملک و فروش کالا را رعایت کند. به گفته وی، توجه به این الزامات میتواند از بروز شبهات ربوی جلوگیری کرده و اعتماد مشتریان به معاملات مبتنی بر بانکداری اسلامی را افزایش دهد.
در ادامه، استاد عبدالمصور هاشمی به بررسی مقررات بانکی و جایگاه عقد مرابحه در نظام بانکداری اسلامی افغانستان پرداخت. وی با اشاره به اهمیت تنظیم و اجرای قراردادهای بانکی بر اساس اصول شریعت اسلامی، اظهار داشت که عقد مرابحه یکی از ابزارهای مهم تأمین مالی در بانکداری اسلامی به شمار میرود و میتواند در تأمین نیازهای مالی اشخاص حقیقی و حقوقی، خرید کالا و تجهیزات و حمایت از فعالیتهای اقتصادی مورد استفاده قرار گیرد. وی افزود که اجرای مؤثر این قرارداد مستلزم وجود چارچوبهای حقوقی و مقررات بانکی روشن، شفافیت در مفاد قرارداد و رعایت حقوق و تعهدات طرفین است.
استاد هاشمی در بخش دوم سخنان خود، به چالشهای اجرایی مرابحه در نظام بانکی افغانستان اشاره کرد و بر ضرورت هماهنگی میان مقررات بانکی، اصول فقهی و شیوههای عملیاتی بانکها تأکید نمود. وی تصریح کرد که مشخص بودن مراحل انعقاد قرارداد، نحوه تعیین سود، شرایط پرداخت اقساط، ضمانت اجرای تعهدات و نظارت بر اجرای واقعی معامله، از جمله موضوعاتی است که باید در مقررات و دستورالعملهای بانکی مورد توجه قرار گیرد. به باور وی، تقویت نظارت بر اجرای قراردادهای مرابحه میتواند در افزایش شفافیت و اعتبار بانکداری اسلامی نقش مهمی داشته باشد.
سپس، استاد سیدهادی موسوی به بررسی نقش هیئت شرعی در نظارت بر اجرای عقد مرابحه در بانکهای اسلامی پرداخت. وی بیان کرد که هیئت شرعی یکی از ارکان مهم نظارتی در نظام بانکداری اسلامی است که وظیفه بررسی انطباق فعالیتها، قراردادها و محصولات مالی بانک با احکام و موازین شریعت اسلامی را بر عهده دارد. به گفته وی، بررسی ساختار قرارداد مرابحه، ارزیابی مراحل خرید و فروش کالا، نظارت بر نحوه محاسبه سود و اطمینان از رعایت شرایط شرعی معامله، از جمله مسئولیتهای مهم این هیئت به شمار میرود.
وی در ادامه، بر ضرورت تقویت جایگاه نظارتی و تخصصی هیئتهای شرعی تأکید کرد و افزود که نظارت شرعی نباید تنها به تأیید اولیه قراردادها محدود شود، بلکه باید مراحل عملی اجرای معاملات و عملکرد واحدهای بانکی را نیز دربرگیرد. استاد موسوی خاطرنشان ساخت که استقلال در بررسیهای شرعی، برخورداری از تخصص فقهی و آشنایی با مسائل اقتصادی و بانکی، ارائه رهنمودهای روشن و نظارت مستمر بر عملکرد بانکها، میتواند در کاهش تخلفات شرعی و افزایش اعتماد عمومی به نظام بانکداری اسلامی افغانستان مؤثر باشد.