نشست علمی «درس‌های عاشورا برای انسان معاصر؛ از اصلاح‌گری تا مسئولیت پذیری اجتماعی» در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان

🔰نشست علمی «درس‌های عاشورا برای انسان معاصر؛ از اصلاح‌گری تا مسئولیت پذیری اجتماعی» در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان
🟦نشست علمی «درس‌های عاشورا برای انسان معاصر؛ از اصلاح‌گری تا مسئولیت پذیری اجتماعی» روز یکشنبه تاریخ 1405/4/7با حضور استادان و کارمندان نمایندگی برگزار گردید.
در این نشست آقایان آقایان محمدعیسی رحیمی و محمدعلی نظری به‌عنوان کارشناسان برنامه و آقای سید جمال‌الدین موسوی به‌عنوان دبیر علمی برنامه حضور داشتند.
برنامه با تلاوت آیاتی چند از قرآن کریم آغاز گردید. در ادامه، دبیر علمی نشست  اظهار داشت: عاشورا صرفاً رویدادی تاریخی نیست، بلکه مکتبی زنده برای ساختن انسان و جامعه است. هر نسل، متناسب با نیازها و چالش‌های خود، می‌تواند از این واقعه الهام بگیرد.
سپس آقای محمدعیسی رحیمی، کارشناس نخست نشست، با تبیین نظریه «گردش نخبگان» ویلفردو پارتو به این مسئله اشاره نمود که بر اساس این نظریه، تحولات اجتماعی عمدتاً در گرو جابه‌جایی نخبگان برخوردار از قدرت، ثروت و نفوذ اجتماعی است و این گروه‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در ثبات یا فروپاشی اجتماعی دارند. وی در ادامه تأکید کرد که در منظومه فکری اسلام، محور اصلاح جامعه صرفاً نخبگان قدرت نیستند، بلکه «مصلحان اجتماعی» با ویژگی‌هایی همچون عدالت‌خواهی، بصیرت، مسئولیت‌پذیری و شجاعت، نقش اصلی در هدایت جامعه را بر عهده دارند؛ چنان‌که قرآن کریم نیز بر ضرورت وجود جریان‌های نهی‌کننده از فساد در جامعه تأکید می‌کند.
آقای رحیمی افزود: در این چارچوب، امام حسین(ع) قیام خود را در راستای «اصلاح امت» و مقابله با انحرافات سیاسی، فرهنگی و اخلاقی عصر خویش تعریف می‌کند. به گفته وی، زمینه‌های شکل‌گیری نهضت عاشورا را می‌توان در استبداد سیاسی، رواج دنیاگرایی، اشرافی‌گری، تضعیف ارزش‌های دینی و بحران هویت اجتماعی آن دوران دانست؛ شرایطی که به تدریج به عادی‌سازی ظلم و فاصله گرفتن از آموزه‌های اصیل اسلام انجامید. از منظر جامعه‌شناختی، عاشورا واکنش یک جریان اصلاحی به انحراف ساختاری در نظام اجتماعی است و به همین دلیل، صرفاً یک رخداد تاریخی نیست، بلکه الگویی پایدار برای اصلاح‌گری در همه اعصار محسوب می‌شود. این مکتب بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی، مبارزه با انحراف، آزادگی، عدالت‌خواهی و آگاهی دینی تأکید دارد و می‌تواند برای انسان معاصر نیز الهام‌بخش بازسازی اخلاقی و اصلاح اجتماعی باشد.
آقای محمدعلی نظری، دومین کارشناس نشست، پس از بازخوانی مفاهیمی همچون اصلاح، اصلاح‌گرایی، اصلاح‌گرایی اجتماعی و اصلاح‌گرایی دینی و جایگاه آن در نهضت عاشورا و با استناد به سخنان امام حسین(ع)، تأکید کرد؛ قیام آن حضرت بر اساس اصل «اصلاح امت» و در راستای مقابله با انحراف از سیره پیامبر(ص) و آموزه‌های قرآن شکل گرفت. به گفته ایشان اصلاح‌گری در این نگاه به معنای بازگرداندن جامعه به حقیقت، عدالت و احیای فریضه امر به معروف و نهی از منکر است، نه صرفاً تغییرات ظاهری. عاشورا در واقع واکنشی به انحرافات ساختاری جامعه بود؛ از جمله استبداد سیاسی، رواج دنیاگرایی، اشرافی‌گری، تضعیف ارزش‌های دینی و عادی‌شدن ظلم. نظری در ادامه تصریح کرد: در چنین شرایطی، امام حسین(ع) سکوت در برابر فساد را جایز ندانست و اصلاح اجتماعی را بر حفظ آرامش ظاهری ترجیح داد. بر این اساس، اصلاح‌گری عاشورایی الگویی فرازمانی است که بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی، تعهد به حقیقت، آزادگی و مقاومت در برابر انحراف تأکید دارد و نشان می‌دهد حیات اخلاقی جامعه در گرو حساسیت نسبت به ظلم و کنش آگاهانه در برابر آن است.