درس «احکام قربانی» برای کارمندان، اساتید و محصلان

برگزاری درس «احکام قربانی»  برای کارمندان، اساتید و محصلان

اَلْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ وَالصَّلوةُ وَالسَّلَامُ عَلَی سَیِّدِ الْمُرْسَلِینَ وَعَلَی آلِهِ وَأَصْحابِهِ أَجْمَعِین.

همزمان با حلول ماه ذی‌الحجه الحرام و نزدیک شدن ایام عید سعید اضحی، مولوی صاحب روحان االدین رشید طی جلسات متعدد و جداگانه برای کارمندان و مسئولان پوهنتون و همچنین برای استادان و محصلان طی روزهای یکشنبه تا سه شنبه 30 ذی‌القعده الی دوم ذی‌الحجه 1447 هـق مطابق 27 الی 29 ثور 1405 شمسی به صورت تفصیلی و با ذکر جزئیات، احکام شرعی قربانی را بیان کرد.

مولوی رشید گفت: قربانی در شریعت به ذبح نمودن حیوان مخصوص به نیت ثواب در روزهای عید قربان گفته می‌شود. حیوان قربانی در زبان عربی «أضحیه» نامیده می‌شود.

وی در بیان دلایل وجوب قربانی گفت: خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید: « فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَٱنحَر»(سوره کوثر: 2) یعنی پس برای پروردگارت نماز بخوان و قربانی کن. در آیه دیگر می‌فرماید: «و شتران قربانی را از شعائر الله برای شما قرار دادیم که در آن برای شما خیر و برکت است». همچنین روایتی از پیامبر اکرم (ص) نقل شده است که فرمودند: «هیچ عملی از اعمال انسان در روز عید قربان نزد الله تعالی محبوب‌تر از ریختاندن خون قربانی نیست.»

آمر دعوت و ارشاد  با اشاره به تاریخچه قربانی گفت: قربانی یک یادگار ابراهیمی است، نوعی فداکاری در راه الله تعالی و ادای شکر و سپاس او نیز به شمار می‌رود.

استاد شریعت اسلامی با اشاره به حکم شرعی قربانی گفت: به نظر امام اعظم ابوحنیفه(رح)، قربانی بر هر مسلمان عاقل، بالغ، آزاد، مقیم و صاحب نصاب (اعم از مرد و زن) واجب است اما به نظر امام مالک، امام شافعی، امام احمد بن حنبل، امام ابو یوسف و امام محمد شیبانی، قربانی سنت مؤکد است. مهمترین شرط صاحب نصاب بودن فرد است یعنی بدهکار نباشد و دارایی او به مقدار ۵ توله طلا یا ۵۲ نقره برسد.

وی در مورد شرایط صحت قربانی گفت: حیوانات قربانی عبارتند از: شتر، گاو، گاومیش، گوسفند و بز. البته جایز است که چند نفر در یک قربانی اشتراک کنند. شریک شدن در یک قربانی، در شتر، گاو و گاومیش، (با اشتراک هفت نفر) جایز است.

مولوی رشید گفت: قربانی کردن حیوان بدون شاخ یا با شاخ شکسته (ریشه سالم باشد) جایز است، قربانی کردن حیوان اخته شده جایز (بلکه مستحب و افضل است)، همچنین قربانی کردن حیوان نازا جایز است.

آمر دعوت و ارشاد با اشاره به وظایف بانوان و مادران مؤمن نسبت به قربانی گفت: اگر به زنی مهر نکاح داده شود و او صاحب نصاب گردد، قربانی بر او واجب یا مستحب مؤکد می‌شود. از آنجا که یکی از شرایط قربانی مقیم بودن است، به نظر امام ابوحنیفه، قربانی بر مسافر واجب نیست.

مولوی استاد شریعت اسلامی با اشاره به وقت قربانی گفت: زمان قربانی از طلوع صبح صادق روز دهم ذی‌الحجه (عید قربان) آغاز شده و تا غروب آفتاب روز دوازدهم ذی‌الحجه ادامه دارد. روز اول عید (دهم ذی‌الحجه) از همه افضل است. قربانی پیش از نماز عید قربان صحیح نیست.

 وی دعای قربانی را قرائت و ترجمه کرد: «إِنِّی وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ».

مولوی صاحب با اشاره به نحوه استفاده و تقسیم گوشت قربانی گفت: مستحب است گوشت قربانی به سه بخش تقسیم شود: یک بخش به خویشاوندان، یک بخش به فقرا و نیازمندان، و بخش دیگر برای خود شخص نگه داشته شود. وی همچنین به برخی مستحبات در مورد نحوه برخورد با حیوان قربانی از قبیل «خوب نگهداری کردن»، «آب دادن پیش از ذبح»، «با نرمی و آرامی به محل ذبح بردن»، «حیوان را به پهلوی چپ و رو به قبله خواباندن»، «کارد را پیش از ذبح تیز کردن». و برخی کارها مکروه است هنگام قربانی مانند تشنه نگه داشتن حیوان، کشیدن و بردن حیوان با خشونت، خوابانیدن حیوان بر پهلوی غیر چپ، ذبح کردن با کارد کُند، تیز کردن کارد در برابر حیوان یا پس از خواباندن آن، ذبح از پشت گردن، جدا کردن کامل سر حیوان هنگام ذبح و کندن پوست پیش از خروج کامل روح حیوان.