برگزاری نشست علمی «بررسی اصول عدالت کیفری در حقوق معاصر و فقه جعفری» در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان

❇️برگزاری نشست علمی «بررسی اصول عدالت کیفری در حقوق معاصر و فقه جعفری» در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان
📑نشست علمی «بررسی اصول عدالت کیفری در حقوق معاصر و فقه جعفری» روز پنجشنبه تاریخ 1405/1/27 در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان با حضور اساتید و کارمندان نمایندگی برگزار گردید.
در این نشست علمی آقایان عبدالخالق فصیحی و سیدمحمدسجادی کارشناسان و آقای سیدجمال‌الدین موسوی دبیر علمی بودند.
پس از تلاوت آیاتی از قرآن کریم، در آغاز نشست، دبیر علمی به تبیین اصول عدالت کیفری و جایگاه آن در حقوق معاصر و فقه اسلامی، به‌ویژه فقه جعفری، پرداخت. 
در ادامه آقای فصیحی، اصول عدالت کیفری در حقوق معاصر را مورد بررسی قرار داده و بیان کردند که این دو مفهوم دارای دامنه‌ای گسترده است و شامل اصول ناظر بر مباحث شکلی و ماهوی می‌شود. ایشان گفتند که در حقوق جزای نوین، حدود ۲۰ تا ۳۰ اصل قابل شناسایی است. آقای فصیحی در ادامه، سه اصل «قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها»، «شخصی بودن جرایم و مجازات‌ها» و «فردی بودن مجازات‌ها» را به‌عنوان نمونه تشریح کرد.
به گفته ایشان اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها بدین معناست که تنها در صورتی می‌توان فردی را مجرم شناخت که پیش‌تر، رفتار او در منابع معتبر حقوقی جرم‌انگاری شده باشد. این اصل در نظام‌های حقوقی مختلف بازتاب گسترده‌ای دارد و در حقوق غرب، به‌ویژه پس از انقلاب فرانسه، برجسته شده است؛ در حالی‌که در اسلام از آغاز شکل‌گیری مورد توجه بوده است. در فقه اسلامی نیز قاعده «قبح عقاب بلا بیان» به‌عنوان پشتوانه این اصل مطرح است و ریشه در آموزه‌های قرآنی دارد. وی همچنین اصول شخصی بودن و فردی بودن مجازات‌ها را توضیح داد.
در ادامه، آقای سید محمد سجادی به بررسی اصول عدالت کیفری از منظر فقه جعفری پرداخت. ایشان اظهار داشت که این اصول ریشه در آیات قرآن کریم و روایات دارند و قواعد مرتبط با آن‌ها از همین منابع نشأت گرفته‌اند. به‌عنوان نمونه، آیه ۱۵ سوره اسراء بر اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها دلالت دارد؛ بدین معنا که ابتدا باید حکم و بیان جرم صورت گیرد و سپس مجازات اعمال شود و تا زمانی که این بیان به فرد نرسد، مجازات او جایز نیست. همچنین «حدیث رفع» منقول از پیامبر اکرم (ص) نیز مؤید همین معناست.
آقای سجادی افزود که اصل شخصی بودن مجازات‌ها نیز در آیات قرآن بازتاب گسترده‌ای دارد. این آیات را می‌توان در چند دسته، از جمله آیات «وزر»، آیات «کسب» و آیات مربوط به «سؤال»، تقسیم‌بندی کرد. برای نمونه، آیه ۱۸ سوره فاطر به این اصل اشاره دارد. البته در این زمینه استثنائاتی نیز وجود دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به دیه عاقله و مسئولیت بیت‌المال در قبال برخی احکام قضایی اشاره کرد.